ADEmbenemend klassiek: Waarom klassieke muziek op ADE niet ontbreken kan

    Voor liefhebbers van elektronische muziek is dit het absolute hoogtepunt van het jaar: het Amsterdam Dance Event (ADE). Waar afgelopen jaar de 25e editie van de muziekconferentie nog grotendeels online plaatsvond, is het nu weer tijd om bezoekers uit meer dan 100 landen te verwelkomen in Amsterdam, de stad die voor vijf dagen omgetoverd wordt tot culturele hoofdstad van de muziekwereld. Tegelijkertijd wordt ADE steeds meer een broedplaats voor culturele en technologische innovatie, met muziekstijlen als hiphop, techno en dance. Ook genoeg plaats voor klassieke muziek zou je zeggen dus, maar waar vind je die?

    The difference between electronic and classical music is quite small.” – techno-dj Jeff Mills

    Club x Klassiek: hoogtepunten op een rij

    Ook dit jaar kun je je laten verrassen door klassiek op ADE. Wat dacht je bijvoorbeeld van Weval & Metropole Orkest? Na succesvolle samenwerkingen tijdens de afgelopen edities van ADE gaat het Grammy-winnende Metropole Orkest nu voor een bijzondere samenwerking met het Nederlandse elektronische duo Weval. Op de openingsavond staan Harm Coolen en Merijn Scholte Albers voor het eerst samen op het podium met het orkest, wat voor een bijzondere extra lading zal zorgen in deze elektronische en akoestische mix.

    Voor haar nieuwste uitvoering kruipt pianiste Helena Basilova, geboren in Rusland en getogen in Nederland, in de huid van de Amerikaanse componist Morton Feldman. Feldmans werken worden gekenmerkt door ritmes die vrij en zwevend lijken te zijn, waardoor de composities wat ‘traag’ en slepend kunnen overkomen. Basilova ontdekte de muziek van Morton Feldman toen ze in New York studeerde en raakte gefascineerd door de stilte in de muziek en de rust die over haar kwam bij het horen van dit werk. Op 14 oktober  zal Helena Basilova, omringd door 800 kaarsen, ‘Triadic Memories’ verkondigen in de Portugese synagoge.

    Terug in Het Concertgebouw is dit jaar de jonge Duitse componist en toetsenist Niklas Paschburg. Met betoverende en filmische melodieën om bij weg te dromen weet hij zijn publiek te verleiden. Net als vakbroeders Nils Frahm, Olafur Arnalds en Daniel Wohl laat Paschburg klassieke en elektronische muziek samensmelten, wat de Berlijner tot een ideale artiest voor zowel klassiek publiek als ADE-gangers maakt. Op vrijdag 15 oktober komt er onder andere werk van nieuwste album ‘Svalbard’ voorbij, geschreven op de Noorse eilanden in een complete duisternis met -20 graden en geïnspireerd op het landschap van de Spitsbergen.

    Techno als hedendaagse kunst

    Een regelmatige terugkerende gast op ADE is Jeff Mills, die ook dit jaar zijn opwachting maakt. De Amerikaan wordt gezien als een van de meest begaafde DJ’s en technoproducers ter wereld. Maar Jeff Mills gaat verder dan techno: Door continu te innoveren heeft hij elektronische muziek verheven tot hedendaagse kunst. Hij experimenteert met de stromingen klassiek en techno en speelde het afgelopen decennium een belangrijke rol in het samenbrengen van de genres. “The difference between electronic and classical music is quite small.”, zei hij al in eerdere interviews. Dat liet hij ook zien met zijn bekendste werk The Bells.

    Klassiek raakt verweven – of is dat het al?

    Wanneer elektronische muziek continu in beweging is én klassieke componisten en musici zich steeds meer openstellen voor andere invloeden, is de opkomst van een nieuw genre volgens Mills slechts een kwestie van tijd. Hoewel het grote publiek misschien nog moet wennen aan de combinatie van klassiek met elektronisch, bevinden artiesten en producers als Michał Jacaszek, Taylor Deupree en Kenneth Kirschner zich al langer op deze scheidslijn. Een lijn die volgens hen eigenlijk nooit zo scherp geweest is. Als we de wederzijdse invloed van klassiek en elektronisch op een rijtje zetten, dan zien we inderdaad dat het óók tweerichtingsverkeer is: Klassiek wordt net zo geraakt door dance, als andersom. Zo werden sommige klassieke muziekgenres die begin twintigste eeuw opkwamen, gedreven door het verlangen om óók in de muziek nieuwe technologieën toe te passen. Nieuwe (elektronische) instrumenten werden door componisten niet verafschuwd, maar met open armen ontvangen.

    Nieuwe golf: Martin Kohlstedt

    In de afgelopen decennia werden de mogelijkheden van elektronische muziek ook door postmoderne klassieke componisten zoveel mogelijk toegepast. Ólafur Arnalds, Nils Frahm, Dustin O’Halloran en Martin Kohlstedt zijn hier goede voorbeelden van. Kohlstedt laat zien hoe je als pianovirtuoos het publiek op de banken krijgt met elektronische sets. Met zijn modulaire composities geeft de Duitse componist een nieuwe dimensie aan klassieke muziek. Improviseren is wat Kohlstedt als geen ander kan. Zijn elektronische composities zijn modulair: Muzikale elementen functioneren als bouwstenen en zijn zo vrij te verplaatsen of te vervormen. Composities zijn daarom niet statig, maar spontaan: Kohlstedt laat zich begeleiden door de vibe van het publiek of de sfeer van de locatie.

    Dancebaar klassiek

    Overigens werkt de impact ook zeker ‘the other way around’. Elektronische producers als Aphex Twin en Venetian Snares werkten samen met componisten als Philip Glass en lieten hun eigen sound los op stukken van Stravinsky, Mahler en Bartók. De werelden van dance en klassiek liggen dichter bij elkaar dan je denkt. Of zoals DJ Mr van Walsh van de Classical Music Rave goed verwoordt“The list of what people think about Classical Music is practically endless. But my first answer will always be: Dancing.”