Van Bondgirls tot bad guys

Fans van James Bond hebben het waarschijnlijk al voorbij zien komen: onlangs werd een deel van de cast van de nieuwste film in de 007-reeks onthuld, waarvan de eerste opnames afgelopen april zijn gestart. Grootse blikvanger was Rami Malek, die de schurk in de 25ste Bondfilm speelt. En waar iedereen vol verwachting uitkijkt naar de nieuwste gadgets, snelle auto’s en verleidelijke bondgirl, zorgt ook de bijbehorende soundtrack traditiegetrouw voor speculatie.

Muzikale grootheden als Adele, Paul McCartney en Tina Turner waagden zich al aan verschillende titelsongs. Toch is de kans de groot dat een deel van de soundtrack van Bond 25 al lang geschreven is. In de filmreeks wordt namelijk veelvuldig gebruikgemaakt van klassieke muziek. We zochten 007 klassieke hoogtepunten voor je op.

The Spy Who Loved Me

Geen Bond zonder schurk. In iedere film krijgt Bond de opdracht de plannen van een (meestal) vileine excentriekeling te dwarsbomen. Van Ernst Stavro Blofeld (je weet wel, die met dat litteken en die witte kat op z’n schoot) en Goldfinger tot Max Zorin en Le Chiffre: stuk voor stuk zijn ze gevreesd. Wat ze nog meer gemeen hebben is hun verfijnde uitstraling. Grote landgoederen, chique diners en fancy butlers, het past allemaal in het plaatje van de ‘high class criminal’. De keuze voor klassieke muziek draagt hier ook voor een deel aan bij. Een bad guy die Mozart luistert, da’s toch wel wat anders dan een ordinaire witwas-crimineel. Zo ook in de Spy Who Loved Me, waarin Karl Stromberg de bad guy uithangt. Wanneer hij zijn ‘geliefde’ aan de haaien in zijn aquarium voert, speelt ondertussen Air on the G String, een bewerking van het tweede deel van Johann Sebastian Bachs Orkestrale Suite Nr. 3. Ten onder in stijl, daar gaat het om. Later zullen we ook nog kort het toepasselijke Aquarium uit Saint-Saëns’ Le Carnaval des Animaux horen.

Verder in deze Bond film: Mozart’s Piano Concerto No. 21 en Nocturne Nr. 8 van Chopin.

Moonraker

Een echte schurk steekt ook zelf zijn handen uit de mouwen. In Moonraker wordt James Bond door sir Hugo Drax ontvangen onder het genot van een stukje Chopin (Raindrop Prelude).

Of wat dacht je van deze achtervolgingsscène op de hovercraft door de straten van Venetië, begeleid door de Tritsch-Tratsch-Polka van Johann Strauss II? In het originele stuk refereert Tritsch-Tratsch waarschijnlijk naar het geroddel in Wenen uit die tijd (vergelijk: chit-chat in Engels), waardoor het aansluit bij de hilarische achtervolging in de film (die tot veel geroezemoes in de stad leidt).

We blijven bij Moonraker, maar duiken de romantiek in. Jaws, de enge huurmoordenaar van 2.18 meter met stalen gebit vindt aan het einde van de film zijn ware liefde na een bijna fatale crash. Uiteraard zou dat nooit kunnen werken zonder de passende muziek van Prokofjevs Romeo en Julia. Oordeel zelf:

Quantum of Solace

De keuze voor klassieke muziek beperkt zich niet alleen tot de films uit de vorige eeuw. Ook in Quantum of Solace (2008) zien we Bond in klassieke setting tijdens Puccini’s opera Tosca in Oostenrijk. Tijdens de uitvoering probeert het Quantum-netwerk ongestoord hun criminele plannen te bespreken. Bond steekt daar uiteraard een stokje voor.

Spectre

We houden het even bij opera, maar nu in de (tot dusver) laatste film Spectre. Wanneer Lucia Sciarra – weduwe van een van Bonds slachtoffers – thuiskomt, wacht de dood haar op in de vorm van twee gewapende mannen. Lijdzaam ondergaat Lucia haar lot, prachtig aangezet door een long take van de beeldschone Italiaanse (Monica Bellucci) en de inzet van de trage aria Cum dederit van VivaldiBond weet de slachting te voorkomen, waarna de aria gelijk een mooie inleiding is voor een klassieke vrijpartij.

Dum di-di dum dum: catchy titelsong

“The name is Bond, James Bond.” Bij het horen van deze zin neurie je bijna automatisch het befaamde “Dum di-di dum dum” mee. En dit lijstje is natuurlijk niet compleet zonder mention van de James Bond theme. Volgens kenners wordt het onterecht toegewezen aan Monty Norman, die het stuk schreef voor Dr. No uit 1962 waarna het ook voor From Russia with Love gebruikt werdHet nummer was daarvoor echter al bewerkt door John Barry, die, verschillende rechtszaken ten spijt, nooit de volledige credits zou krijgen. Zuur voor Barry, die nog wel de muziek voor elf andere 007-klassiekers mocht maken, maar aan royalties voor dit intro minstens een half miljoen pond misliep. Van Barry weten we dat hij een grote voorliefde had voor Russische componisten uit de romantiek. Een snufje daarvan horen we soms nog terug in de verschillende Bond-muziek: in combinatie met zware heavy jazztonen ontstaat er zo een melancholisch contrast.

Volgens sommige vertoont het thema overigens overeenkomsten met Jean Sibelius’ Cassazione, Op. 6. Bedoeld of onbedoeld lijkt het riff (ostinato) van Monty Norman op drie repeterende noten uit Sibelius’ stuk. Hoor jij dat ook?

The Living Daylights

Dat niet alleen de klassieke muziek, maar ook de instrumenten zelf tot het arsenaal van de Britse geheime agent behoren, bewijst The Living Daylights. Vergeet de Aston Martin DB5; tijdens de spannende achtervolging door de sneeuw gebruikt Timothy Dalton de cellokoffer van bondgirl én celliste Kara Milovy als slee. De cello dient vervolgens heel handig als afweergeschut tegen rondvliegende kogels. Je moet toch wat als je maar één keer leeft.

Klassieke Bond Medly

Tot slot willen we je deze niet onthouden. Een fantastische medly van de mooiste Bond-nummers, uitgevoerd door een live orkest. Heb jij Goldfinger wel eens in een klassieke uitvoering gehoord?

Bond en klassiek, het blijkt een gouden combinatie. Vanaf de jaren zestig is er een rode draad van klassieke muziek te bespeuren in de Britse filmreeks, die eigenlijk verrassend goed aansluit bij de wereld van bad boys, Bondgirls en snelle auto’s. Wij kijken uit naar Bond 25 – en dan vooral naar de soundtrack!

Krijg je geen genoeg van klassieke filmmuziek? Ontdek onze playlist.