Ode to joy

Het Wilhelmus kennen we allemaal en blèren we graag uit volle borst mee. Althans, het eerste couplet dan, want de overige 14 blijven qua tekst toch wat minder hangen. Het is dus maar goed dat ons Europese volkslied officieel geen tekst heeft. Ja je leest het goed, ook Europa heeft een volkslied. Het komt uit de grande finale van de negende symfonie van Beethoven.

De componist haalde zijn inspiratie voor het slotstuk uit het gedicht Ode an die Freude van de Duitse dichter Friedrich von Schiller. Opvallend dus dat het bij een zuiver instrumentaal muziekstuk bleef.
De Raad van Europa besloot het thema van Ode aan de vreugde te gebruiken als Europees volkslied. Het vertolkt zonder woorden in de universele taal van de muziek, de idealen van vrijheid, vrede en solidariteit waarvoor Europa staat.

Er gaat bijna geen dag voorbij of er is wel een moment waarop mensen plechtig staan te luisteren naar de tonen van het Europese volkslied. Het melodieuze stuk is inmiddels niet weg te denken uit onze moderne leefwereld. Het is een van de meest gesampelde tunes en een reminder dat klassieke muziek écht overal aanwezig is.

Olympisch kampioen

Het kan dan ook niet anders dat Ode to joy bij verschillende openingsceremonies van de Olympische Spelen te horen is. Het stuk, dat gaat over het verbinden van verschillende volkeren, landen en culturen om samen in harmonie te leven, past perfect bij de saamhorigheid van de sportmanifestatie. De gezamenlijke delegaties van Oost- en West-Duitsland verkozen de hymne in 1956, 1960 en 1964 al als volkslied voor het Duitse Eenheidsteam, waarna de Raad van Europa en de staathoofden en regeringsleiders van de Europese Unie al snel volgden. “Het volkslied is niet alleen een symbool van de Europese Unie, maar ook van Europa in ruimere zin. Het gedicht “Ode an die Freude” verwoordt het ideaal van een wereld waar alle mensen als broeders leven, een ideaal waarin Schiller en Beethoven beiden geloofden.”

Van Beethoven naar beat

Net als de achterliggende gedachte voor Europa verwoordt het gedicht van von Schiller het ideaalbeeld van een wereld, waarin iedereen in harmonie met elkaar samenleeft. Het diverse karakter van Europa vind je dan ook terug in de verschillende en vrij diverse uitvoeringen. Zo is er een trance en hiphop versie van Florian Müller, een orkestrale rapsodie van Christophe Guyard en een bigbanduitvoering van Pierre Lange en Bertrand Vigier. Het heeft anderen zelfs geïnspireerd voor deze toffe flashmob: