Live muziek wekt film tot leven

Opzwepend, ontroerend of verrassend: de juiste muziek geeft het kijken van films een extra dimensie. Beeld je eens in: wat zou de Titanic zijn zonder dramatische muziek? Of Amélie zonder de composities van Yann Tiersen? Welke emotie het ook oproept, filmmuziek is een klasse apart.

De Franse toppianist Alexandre Tharaud bewees dit afgelopen zaterdag nog maar eens. In het Muziekgebouw aan ‘t IJ bracht hij met een indrukwekkende live improvisatie Sunrise tot leven. Deze eerste stomme Amerikaanse film van de Duitse regisseur F.W. Murnau werd tijdens Oscarceremonie in 1929 met vier prijzen bekroond en wordt nog steeds als een van de beste films aller tijden gezien. Maestro Music nam een kijkje voor en achter de schermen, ehm, het scherm.

Beelden in klank

Wanneer Alexandre Tharaud zijn stoel aanschuift en de film begint, merken we wat live muziek kan doen. De eerste noten dwarrelen door de zaal en we zitten direct op het puntje van onze stoel. Vanaf het begin worden we volledig meegesleept in het verhaal. Dat komt niet alleen door de grote gebaren en dramatisch opgemaakte ogen van de acteurs, maar vooral door de extra dimensie die Tharaud ter plekke toevoegt. Zo horen we tijdens een huwelijk de bruiloftsmars doorschemeren en wordt de versnelling van de trein op het witte doek vertaald in het spel van de pianist. Het toevoegen van muzikale effecten versterkt dramatische momenten en vergroot emoties uit.

Zelfgeschreven score

We spreken Alexandre Tharaud na afloop van de voorstelling. Daar vertelt hij hoe vertrouwd de personages uit de film voor hem zijn geworden. Hij kent hen inmiddels door en door en dat hielp hem in het creatieve proces dat voorafging aan deze avond. Het resultaat is een score die hij zelf heeft geschreven, deels voorbereid, deels geïmproviseerd. Hij laat het ons zien: meerdere met de hand volgeschreven A4’tjes waarop met verschillende kleuren de verhaallijn is getekend. Herkenningspunten zijn aangebracht, zo zijn een fluitend personage of slaande deuren met rood gekleurd. De onderliggende verhaallijn leest als de score van een moderne compositie, met af en toe als geheugensteun een uitgeschreven thema in minuscule muzieknoten.

Familietraditie

Het is niet voor het eerst dat Tharaud de live vertoning van een zwijgende film begeleidt. In het begin van zijn carrière verdiende hij hier vaker zijn geld mee. Zijn opa was hiervoor zijn inspiratiebron, die als jonge violist in een klein orkestje hetzelfde deed. Tijdens een avond in de orkestbak ontmoette hij bovendien zijn latere vrouw, die op de eerste rij blijkbaar naar meer keek dan de film.

Live filmmuziek is een succes

Dat het Muziekgebouw aan ‘t IJ met dit concert de juiste snaar raakt, is te zien aan het publiek dat niet in hokjes te plaatsen is. Er zijn opvallend veel jonge mensen. Op slippers en in t-shirts lopen ze tussen de keurig geklede oudere bezoekers en toeristen door. Het concept van live filmmuziek raakt iedereen en dat mag een succes worden genoemd.