Festivals for Compassion – Een Nederlands initiatief verovert Europa

Geen enkel plan B voor het afgelaste festivalseizoen kan natuurlijk toppen aan het gevoel dat live optredens in de natuur oproepen, maar het Nederlandse klassieke-muziekfestival Wonderfeel initieerde een muzikale estafette die ons toch wat minder treurig de zomer door laat komen. Met Festivals for Compassion tonen Europese festivals solidariteit met iedereen die op welke manier dan ook geraakt is door Corona en uiten dat in het delen van een speciaal geschreven solo-compositie van de Grieks-Nederlandse componist Calliope Tsoupaki. Elk festival kiest zijn eigen artiest en instrument. Maestro Music sprak met initiatiefnemer en Wonderfeel­directeur Tamar Brüggemann.

Op 20 juni hoorden luisteraars van NPO Radio 4 de première, uitgevoerd door gitarist Wiek Hijmans namens het Holland Festival.

Nu reist het werk als in een compassie-estafette van festival tot festival kriskras door Europa.

Tamar, wat is jullie doel van deze estafette en hoe kan juist de compositie van Tsoupaki erbij helpen het doel te bereiken?

Tamar Brüggemann: “Corona heeft ons allemaal geraakt, wereldwijd. Het confronteerde iedereen met een ongekende machteloosheid. Een vervreemdende periode met grote impact. En tegelijk een tijd vol saamhorigheid en compassie. Festivals for Compassion is geboren uit de behoefte om dat gevoel van compassie muzikaal gestalte te geven. Om solidariteit te tonen over landsgrenzen heen. En ja, misschien ook wel om verdriet uit de schaduw te halen en er bij stil te staan. Calliope Tsoupaki, onze Componist des Vaderlands, componeerde, zoals De Standaard het zo prachtig omschreef ‘een klein ankermoment voor iedereen die de afgelopen maanden door de pandemie getroffen werd.’ Haar stuk Thin Air is uitvoerbaar op elk instrument en elke musicus mag er zijn of haar eigen interpretatie aan geven. De kracht van Festivals for Compassion schuilt niet alleen in de symboliek van het delen van Thin Air door inmiddels meer dan 45 Europese festivals – het delen met elkaar en met hun eigen achterban – maar óók in dat rijke scala aan betekenissen die de verschillende musici aan dezelfde noten zullen geven.”

Jullie hebben al bijna 50 bevestigde festivals. Hoe hebben jullie al deze festivals weten te bereiken?

Tamar Brüggemann: “Voor mijn eigen festival Wonderfeel, aanjager van Festivals for Compassion, werken we met diverse Europese partners, oriënteren we ons internationaal en zijn we betrokken bij de wereld om ons heen. We zijn actief lid van de European Festivals Association, een Europees netwerk, dat in de afgelopen maanden elke week video-sessies organiseerde, waarin festivals uit heel Europa hun zorgen en toekomstvisies deelden. De internationale festivals die bij Festivals for Compassion zijn aangehaakt zijn vrijwel allemaal festivals die we hebben bezocht, waar we op de een of andere manier mee samenwerken of die we vanuit dat Europese netwerk kennen. De Nederlandse festivals kennen elkaar eigenlijk allemaal en de onderlinge betrokkenheid is groot. We weten elkaar te vinden en zijn met elkaar verbonden in de belangenorganisatie de Verenigde Podiumkunstenfestivals.”

Kun je een paar artiesten uitlichten die de compositie van Tsoupaki gaan spelen? Misschien ben je op een bepaalde bijdrage bijzonder trots?

Tamar Brüggemann: “Thin Air is inmiddels uitgevoerd door Wiek Hijmans op gitaar (namens Holland Festival), door Brandt Attema op trombone (namens Oranjewoud Festival), Coraline Groen op viool (Nederlands Vioolconcours), Thomas Dulfer op fagot (Wonderfeel) en Maya Fridman op cello (Festival Classique) en zal de komende maanden nog klinken op carillon, theremin, piano, saxofoon, basklarinet en in een versie voor strijkkwartet en misschien zelfs ook in een versie voor jazzorkest… Op 10 juli gaat de uitvoering van Hakan Güngör op qanun, een traditioneel Turks instrument, online in première namens Istanbul Music Festival. Die uitvoering is zó ontroerend vrij. Hakan heeft echt zijn hart de vrije loop gelaten. Maar nogmaals, juist die verscheidenheid aan perspectieven op hetzelfde werk en het delen ervan als blijk van solidariteit, maakt Festivals for Compassion zo’n rijk project.”

Wil je de estafette volgen en de verschillende interpretaties met elkaar vergelijken? Ga dan naar de website van Festivals For Compassion.

Foto: Juri Hiensch